Dieren in de stad – Planet Earth

BBC heeft een tweede reeks van het magnifieke programma Planet Earth. Stuk voor stuk leuke afleveringen, maar bovendien fascinerend om te zien hoe ook de stad als biotoop aan bod komt in de aflevering Cities (fragment online te bekijken tot 11 februari; UPDATE: ook hier te bekijken, maar zorg voor een goede adblock).

cities-planet-earth

Dieren dringen er opvallend verschillende steden binnen, zoals onder meer apen, slechtvalken, luipaarden, spechten, wasberen, hyena’s in (achtereenvolgend) Jodhpur (India), New York, Mumbai, Rome, Townsville (Australië), Toronto, Jaipur (India), Harar (Ethiopië), Albi (Frankrijk) en Singapore.

Het deed denken aan een artikel met de titel “Stad maakt stouter” van meer dan een jaar geleden in De Standaard (17 december 2015). Ganzen en zwanen die genetisch voorbeschikt zijn tot verlegenheid, leven vooral op het platteland, terwijl de haantjes-de-voorste eerder in de stad te vinden zijn, zo luidt de conclusie van het onderzoek. Dat rapporteren Australische onderzoekers in BMC Evolutionary Biology. Het gedrag van de zwanen heeft dus niet enkel te maken met gewenning, maar ook met genetische diversiteit. Zwanen zijn mobiel, en de zwanen met minder genetische aanleg voor angst en vermijdingsgedrag belanden vaker in de stad.

Enige gelijkenis met het gedrag van de mens is vooralsnog nog niet onderzocht.

UPDATE: ook in Knack schreef de bekende bioloog Dirk Draulans een artikel over dieren in de stad: hoe de vos een stadsmus wordt (15/3/2017)

Stad maakt stouter

(De Standaard – 17 december 2015)

Stadszwanen zijn minder bangelijk dan die van de buiten, en dat is in hun genen verankerd.

Ganzen die genetisch voorbeschikt zijn tot verlegenheid, leven vooral op het platteland, terwijl de haantjes-de-voorste eerder in de stad te vinden zijn. Dat rapporteren Australische onderzoekers in BMC Evolutionary Biology. Als je gekweekte ganzen uitzet in het wild, kun je daar maar beter rekening mee houden, waarschuwen ze.

Tot nu toe namen de biologen gewoon aan dat stadszwanen door ervaring aan mensen gewend raken, maar niemand had de moeite genomen om te kijken of ze geen specifieke genetische aanleg hadden. Wouter van Dongen (ondanks zijn naam een Australiër) en vier collega’s bestudeerden tachtig zwarte zwanen (Cygnus atratus) uit een stadspark, en twintig soortgenoten die dertig kilometer verderop leefden, in een gebied met weinig menselijke passage.

Ze stapten langzaam op de zwanen toe, en noteerden bij welke afstand die opvlogen. De stedelingen wachtten tot 13 meter, terwijl de plattelanders het al bij 96 meter voor gezien hielden.

Vervolgens vingen ze de dieren en namen hen bloed af. Daarin bekeken ze twee genen – DRD4 en SERT – waarvan geweten is dat ze te maken hebben met angst en met vermijdingsgedrag. In SERT was geen verschil, maar van DRD4 vonden ze vijf varianten. Negen op de tien stadszwanen hadden de meest voorkomende variant, tegen zes op tien bij de buitenzwanen. Van de zwanen met die variant liet 83 procent mensen dichter naderen dan gemiddeld.

De behoedzaamheid van de zwanen is dus niet volledig door hun genen bepaald, maar wel voor een flink deel. Omdat zwanen mobiel zijn, kunnen ze gemakkelijk van stad naar platteland verkassen, of andersom. Dat er toch verschil is tussen beide populaties, heeft dus met een bewuste keuze te maken. De stoutere voelen zich beter in de stad, de timide houden meer van de rust van het platteland.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s